ක්‍රිස්තියානි සංකේත christian Symbols


ක්‍රිස්තියානි සංකේත වර්ග දෙකකි එකක් අක්ෂරලේඛ්‍ය ය, අනෙක චිත්‍ර ය. අක්ෂරලේඛ්‍ය යනු අක්ෂර එක් කර
සාදාගන්න සංකේත ය. ඒවා පහත පරිදි දැකිය හැක.
.
  1. ඇල්ෆා සහ ඔමේගා Α Ω

සිව්වැනි සියවසට අයත් ගුහා සොහ‌ොන් සිතුවමක ඇල්ෆා ඔමේගා

මෙය බයිබලයේ එළිදරව්. 1.8 දී "ආරම්භය ද අවසානය ද මම වෙමි" යන අදහසින් එහි ම 21.6 ආදි තැන්වල
“Ἐγώ εἰμι τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ,” ( "මම ඇල්පා සහ ඔමේගා ය") යන ජේසුස්වහන්සේ ගේ වචනයැ යි
දක්වන කොටස් මගින් ගෙන ඇත. මෙහි ඓතිහාඓක සහ ප්‍රාමාණික හෝ මුලින් ම ලියවිල්ලට ඇතුළත් වූ කාලය පිළිබඳ
ගැටලුවක් ඇතත්, මෙයි අදහස් කෙරෙනේ ආරම්බහය පෙරත් අවසානයට පසු වත් ජේසුස්වහන්සේ පාතින බවය
ඒ දෙකෙහිම කාරණය උන්වහන්සේ බව ය. මෙහි දී ලෝකයේ හෝ මනුෂ්‍යයා ගේ ආරම්භය සහ අවසානය
අදහස් කර ඇති බැව් පැහැදිලි වේ. මුල් කාලීන ක්‍රිස්තියානි ලියවිලිවලත් ගුහාසොහොන්වලත් මෙම සංකේතය
දක්නට ලැබෙන්නේ ය.
මා ගේ පෞද්ගලික අදහසක් (මෙය කිසිම දේවධාර්මිකය්ව්ක් ඉදිරිපත් කර ඇති බවක් දන්නේ නැහැ,
මේකට ගන්න හේබ්‍රෙව් සම්ප්‍රදාය පිළිගත් එකක්.) ජේසුස්වහන්සේ ඇරමැයික් හෝ හේබ්‍රෙව් භාවිත කළ කෙනෙක්
විය යුතු නිසා උන්වහන්සේ මෙවැන්නක් පැවතුවා නම් පවසන්නට ඇත්තේ මා א  'ආලෙෆ්' සහ ת 'ථව්'
(හෙබ්‍රෙව් ඇරමැයික් හෝඩිවල මුල සහ අවසාන අක්ෂර දෙක) වෙමි ලෙස ය. එය එසෙ නම්
(ඒ හැර ඇල්ෆා ඔමේගා කීව ද කියන්න හේබ්‍රෙව් ඇරමැයික් සංස්කෘතියට අදාළ නිසා) මෙය තේරුම් ගත යුත්තේ
හේබ්‍රෙව් සම්ප්‍රදාය අනුව ය. උප්පත්ති පොතේ දී අහසත් පොළවත් ලෙස දැක්වී අර්ථයෙන් ම ය.
එහිදී අහස සහ පොළවත් ඒ අතර ඇති සියල්ලත් ලෙස අර්ථ ගත යුතු ය. මුල සහ අග හෝ අන්ත දෙකක් දැක්වූවිට
එය සියල්ල ලෙස ගනීම හේබ්‍රෙව් සම්ප්‍රදාය යි. එස්වෙ නම් ඇල්ෆා ඔමේගා හෝ ආල්ෆා ථාව් හෝ
තේරුම් ගතයුතු වන්නේ මා සියල්ල ම වන්නේ ය ලෙස ය. එය යම් සර්වේශ්වරවාදී ස්වරූපයකට යන්නේ නුමුත්
ශූන්‍යයකින් ලෝකය මැවූ දෙවියන් සියල්ල ම ලෙස සැලකීමට ඇතැම් විට යොමුවූවා විය හැක.
.
  1. ස්ටෞරෝලේඛ්‍ය  σταυρός

ඊශ්‍රායලයෙන හමු වූ ස්ටෞරෝස් සහිත තෙල් පහනක්

මෙයත් මුල් ක්‍රිඅතියානි සභාද භාවිතයට ගත් සංකේතයකි. මෙය සහ-අක්ෂර ලේඛ්‍ය (monogrammatic)
සංකේතයක් වේ. උරුසය සඳහා වන ග්‍රීක ශබ්දය වන  σταυρός (ස්ටෞරොස්) ශබ්දයේ වන ට් Τ සහ ර් Ρ ක්ෂර
සංයෝගයෙන් සාදාගත් සංකේතයකි. මෙයට කුරුසයේ උපකාරය හෙවත් කුරුස පත් වීමෙන් මනුෂ්‍යයාට
දෙවියන්වහන්සේ කළ උපකාරය සංකේතවත් වන බවට ද මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. මෙය ශුද්ධ ලියවිල්ලේ සහ
සැරසිලිවල සලකුණු කර ඇත.




3. ඛීරෝ ලේඛ්‍ය ΧΡ
රෝමයේ ගුහා සොහොනකින් හමුවන ඛීරෝ ලේඛ්‍යයක්

මෙය ස්ටෞරෝලේඛ්‍යයේ දිගුවක් ලෙස සැලකිය හැක. මෙහි ආරම්භය කොන්ස්තන්තියන් අධිරාජ්‍යයා සමග
සම්බන්ධ වන අතර යුද්ධයකට යාමට පෙර සිහිනයෙන් පෙනුනෙක් සොල්දාදුවන් ගේ පලිහවල ශුද්ධ වූ දේව සලකුණ
සලකුණු කරන ලෙස පැවසූ අතර පසුදින රජු ස්ටෞරෝලේඛ්‍යය පලිහවල සටහන් කිරීමට අන කළේ ය.
එදින සටන ජයගත් අතර සේනාවට සහ රජුට එක්වර ප්‍රාතිහාරයක් පවසා ඇත්තෙ (පෙනුණු බව ආදි විවිධ දෑ පැවසේ)
"මෙයින් ඔබ යටත් කර ගනිති." යන්න යි. එයින් පසු χριστοσ ඛ්‍රිස්ටොස් යන ග්‍රීක ශබ්දයේ ඛ් X සහ ර් P අක්ෂර
එක් කර මෙම ලේඛ්‍යය සාදා ඇත. පසුව මෙය කතෝලිකයන් අතර සුලබ ව භාවිතවන සංකේතයක් බවට පත් විය.
මෙයින් කුරුසයත් කුරුස පත් වීමත් දැක්වෙන අතර X අක්ෂරයෙන් ස්වර්ගය දැක්වෙන බවට ද මතයක් වේ.
කෙසේ වුවත් ම්ව්‍යින් කුරුසයෙන් ගැලවීම හෙවත් ජේසුස්වහන්සේ තුළ ගැලවීම ලැබීම සංකේතවත් කෙරෙන බ්ව
පිළිගැනේ. විවිධාකාරයෙන් සැරසිලි සහ නිර්මාණ සඳහා මෙය භාවිත වේ.
.
  1. යේ ලේඛ්‍ය ΙΗ

රෝමයේ ගුහා සොහොනකින් හමුවන යේ ලේඛ්‍යයක්

මෙය ද Ιησους (ඉඒසොඋස්) පදයේ ඉ I සහ ඒ H අක්ෂර දෙක එක කර සෑදූවකි. මෙමගින් ග්‍රීක 18 ද
සංකේතවත් වන අතර එමගින් ගැලවීම දේව අනුග්‍රහය විශ්වාසය ගිවිසුම සංකේතවත් වන බව පිළිගැනේ.



5. ඉඛ් ලේඛ්‍ය ΙΧ


Ιησους Χριστοσ (ඉඒසොඋස් ඛ්‍රිස්ටොස්) හෙවත් ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් යන පද දෙක් මුල් අක්ෂර දෙක ගෙන IX ලෙස
මෙම ලේඛ්‍යය සාදා ඇත මෙයින් ද කිඅතුස් වහන්සේ ඉදිරිපත් වන අතර මෙහි සංඛ්‍යා අගය ද අක්ෂර අගය ද සමාන වන
බව ද මුල් සභා පියවරුන් ඉදිරිපත් කර ඇත. මෙහි X අක්ෂරය පසුකාලීන ව කුරුසය ජේසුස්වහන්සේ සහ ගැලදීම සේ ම
ස්වර්ගය ද නිරූපණයට යොදාගෙන ඇත. එක්ස්මස් යන්න මේ අනුව සකසා ගත්තක් බව පැවසේ.
.
ක්‍රිස්තියානි සංකල්ප ඉදිරිපත් කිරීමට රූප සිතුවම් ද යොදාගැනීම දැකිය හැකි ය මේ එවැනි රූප කීපයකි.




  1. කුරුසපත්වීම

සිව්වවැනි සියවසට අයත් කුරුසපත් වීම් නිරූපණයක්

මුල් ක්‍රිස්තියානි සභාව තුළ ව්‍ය.ව දෙවැනි සියවසේ දී කුරුසය සංකේතවත් කිරීමට ග්‍රීක හෝඩියේ T අක්ෂරය
භාවිත කර ඇත. ඇලෙක්සැන්ඩෙඉයාවේ ක්ලමෙන්ට් තුමා කුරුසය Το κυριακον σημειον
(ටො කුරිඅකොන් සේමෙඊඔන්) (දෙවියන් වහන්සේ ගේ සලකුණ) ලෙස දක්වා ඇත. එසේම එතුමා උත්පත්ති 14.14 දී
එන ආබ්‍රහම් තම ඥතිවර බෑනා සිරබාරයට ගෙන ගිය විට සිය කඳදුරේ සිටි යුධ පුහුණුව ලැබූ 318 දෙනෙකු රැගෙන
සතුරන් ලුහු බැඳිබව දැක්වෙන තැන 318 ග්‍රීක ඉලක්කම අනුව සලකා කුරුසපත්වීම නිරූපණය කරන බව දක්වා ඇත
ග්‍රික ඉලක්කමින් 318 ලියනුයේ 300 T + 10 I + 8 H > TIH ලෙස ය. මෙහි T සහ I අක්ෂර කුරුසය ලෙසත් H අක්ෂරය
ΙΗΣΟΥΣ ලිවීමේ දී එන H අකුරෙන් ජේසුස්වහන්සේ සංකේතවත් කරන බවත් දක්වා ඇත. නුමුත් පසුකාලීන
බයිබල් විචාරකයන් මේ මතය අදාළ කොටස සම්බන්ධයෙන් සැලකූ බවක් දකින්නට නැත.
මුල් යුගයේ මෙසේ භාවිත වුව ද පීඩන සමයෙන් පසුව ක්‍රිස්තියානීන් විසින් ග්‍රීක සහ ලතින් කුරුස භාවිතය
ආරම්භ කර ඇති අතර කලා කෘතීන් හෝ යොදා ගැනීම ආරම්භ කර ඇත. නුමුත් පැහැදිලි ලෙස භාවිත වීම
ආරම්භ වන්නේ පස්වැනි සියවසේ දී ය.
.
  1. මාළුවා

හතරවැනි සියවසට අත් මාළු සංකේතයක්

මෙය මුල් ම ක්‍රිස්තියානි සභාවේ පීඩන සමයේ දෙවැනි සියවසේ ජනප්‍රිය වූ රහස් සංකේතයකි. ග්‍රීක බසින්
Ιχθυς (ඉඛ්ථුස්) හෙවත් මත්ස්‍යයා ලෙස මෙය හඳුන්වා ඇති අතර එය ඉංගිලිිසියට ගෙන ඇත්තේ Ichthys ලෙස ය.
මෙමගින් ද සංකේතවත් කෙරෙන්නේ ජේසුස්වහන්සේව ම ය. එය ඉඛ්ථුස් පදයෙ එක් එක් අක්ෂර වෙන ම
පද සංකේතවත් කරන ලෙස ගෙන ඇත.
Ι - ιησους ඉ - ඉඒසොඋස් = ජේසුස්
Χ - χριστος ඛ් - ඛ්‍රිස්ටොස් = ක්‍රිස්තු
Θ - θεου ථ් - ථිඔ.උ = දෙවියන් ගේ
Υ - Υιος උ - හුඉඔස් = පුත්‍රයා
Σ - σωτηρ ස් - සෝටේර් = ගැලවුම්කරු
එනම් ඉඛ්ථුස් පදයේ අර්ථය වන්නේ ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් දෙවියන් ගේ පුත්‍ර ගැලවුම් කරුවා යන්න යි.
මෙම අදහස හිප්පො හි ඔගස්ටින් තුමා විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත. අකුරු විසිහතක් ඇති බවත් එයින් දිව්‍යමය බලය
දැක්වෙන බවත් එතුමා දැක්වුව ද මෙහි අකුරු ඇත්තේ විසිහයක් පමණි.

  1. යහපත් එඬේරා

තෙවැනි සියවසට අයත් ගුහා සොහොන් සිතුවමක්


මෙය නව ගිවිසුමේ, ග්‍රීක භාෂාවෙන් Ποιμην ο καλος
(පොඉමේන් ඕ කලොස්) ලෙස දක්වා ඇත්තෙ යහපත් එඬේරා යන්න යි.
එය ජෝහන් 10.11 දී "යහ්පත් එඬේරා මම වෙමි.
යහපත් එඬේරා තම ජීවිතය බැටළුවන් උදෙසා පූජා කරන්නේ ය."
ආදි ලෙස දක්වා ඇත. යින් අදහස් කෙරෙන්නෙ ජේසුස්වහන්සේ
මනුෂ්යයා වෙනුවෙන් කුරුසයේ දුක්විඳීමෙන් තම මාංශයෙන් සහ
රුධිරයෙන් කළ යාගය යි. මෙම රූපයේ දැක්වෙන්නේ බැටළුවෙකු කරේ
තබාගෙන සිටින එඬේරෙකු ය. අතරමං වු බැටළුවා තම කරපිටින්
ගෙන යෑම එයින් නිරූපිත ය. මෙය මුල් කාලීන ගුහාසොහොන්වල
නිරූපණය කර ඇත. දැනට හමුවන පැරණිම ක්‍රිස්තියානි කලා කෘති
අතරට මෙම රූප අයත් වේ.
.



9. පරවියා
ඔලිව්හා අත්ත ගත් පරෙවියා ගුහා සොහොන් සිතුමක්

මතෙව් 3.16 පදයේ දී "ජේසුස් වහන්සේ බෞතිස්ම ස්නාපනය ලැබ, එකෙණෙහි ම දියෙන් ගොඩ ආ සේක.
එවිට ස්වර්ගය විවර විය. දෙවියන් වහන්සේ ගේ ආත්මයාණන් පරවියෙකු මෙන් බසිමින් තමන් පිට පැමිණෙනු
උන්වහන්සේ දුටු සේක." මෙනිසා පරෙවියා මගින් ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ සංකේතවත් කෙරෙන බව පැහැදිලි වේ.
එසේ ම නෝවා ගේ කතාවේ දී ජලය බැස ගිය පසු පරවියා ඔලිව් අත්තක් රැගෙන පැමිණීම මගින් මුල් සභා පියවරු
පරවියා සහ ඔලිව් අත්තෙන් ජේසුස්වහන්සේ කුරුසයෙන් ගැලවීම රැගෙන පැමිණි බව ඉදිරිපත් වේ යැ යි සැලකූහ.
.
  1. මොණරා

අටවැනි සියවසේ ඉතාලි පල්ලියක මොණර රූප

පුරාණ ග්‍රීකයන් ගේ අදහස වූයේ මරණයෙන් පසු මොණරා අමරණීයත්වයට පත් වන බව යි.
එනිසා මොණරා අමරණීයත්වයේ සංකේතයක් ලෙස යොදා ගැණින. මුල් ක්‍රිස්තියානි සභාව තුළ ස්වර්ගීය අමරණීයත්වය
උත්තානය දැක්වීමට මොණරා යොද ගැණිනි. එනම් ගැලවීම සංකේත්වත් කෙරිණි. එසේ ම පෙඳයේ ඇස්
බොහෝමයක් ඇති නිසා සියල්ල දකිනා දෙවින් වහන්සේ ද මෙයින් අදහස් කර ඇත. එසෙ ම එකම තැනකින් ඇති වන
ඇස් බොහෝමය නිසා මැවීම ද මොණරා ගෙන් සංකේතවත් වන බව පැවසේ. ජීවනයේ වෘක්ෂය දැක්වීමේ දී
මොනරා නිරූපණය කිරීම සිදු වේ.
.
මෙවන් සංකේත තවත් ඇති අතර ම්ව්‍යින් දක්වා ඇත්තේ කීපයක් පමණි. මෙම සංකේත භාවිතාවේ ඒකාකාරී ස්වභාවයක්
දැකිය හැකිය. සියලු ම සංකේත පාහේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ සහ ගැලවීම නිරූපණය කිරීමට යොදාගෙන ඇති අතර,
එයට ප්‍රධාන හේතුව මුල් යුගයේ පැවති පීඩන සමය තුළ තම විශ්වාසය ප්‍රකාශ කිරීම යැ යි සිතිය හැක. මෙම සංකේත
නිපදවා ගැනීමේ දී භාෂාවේ අක්ෂර රූපයන් ගේ සමාන කම් සහ අර්ථවාද නිර්මාණය ගැන අවධානයක් දී ඇති අතර
චිත්‍ර රූප නිර්මාණයේ දී ඒ වනවිට භාවිත වූ රූප ම වෙනස් ආගමික අර්ථයකින් ස්වරූපයකින් භාදිත කිරීමට පෙලඹී ඇති
බව දැකිය හැක. එසේ ම මෙම සංකේත විවිධ දේවවේදීන් විසින් විවිධ කාලවල දී විවිධාකාරයෙන් අර්ථ දැක්වීමට
කටයුතු කර ඇති අතර ග්‍රීක සංඛ්‍යා ක්‍රමයේ සහය ඇතිව සංඛ්‍යාමය සංකේත ලෙස ද අර්ථ විවරණය කිරීමට උත්සාහ කර
ඇත. විශේෂයෙන් 2වැනි සියවසේ සිට 5වැනි සියවස දක්වා කාලයේ මෙසේ අර්ථ විවරණ සැපයීම වැඩි වශයෙන්
සිදුවී ඇති බව දැකිය හැක.
එසේ ම මෙම සංකේත අතර අතීතයේ ලෝලයේ එක් කොණක සිටි මිනිසුන් ගේ විශ්වාසය සහ භක්තියත්,
සිතුම් පැතුම් සේ ම ආගම වෙනුවෙන් රහසිගතව ජීවත්වූ මිනිසුන් ගේ ජීවන සුවඳ ද පවතින්නේ ය. එසේ ම ආගමේ
නාමයෙන් සිදුවුණු සංහාරයන්වල අඳුරු පැල්ලම් ද තවමත් නො මැකී ඇත. ඒ සියල්ල එකතු කරගනිමින් ආගම නැමැති
ඕඝය තුළ අතීතයේ සිට අනාගතයට ගලා යමින් ඇත.


සැඟවුණු සිතුවම


නිවාඩු දිනයේ වැඩි වේලාවක් නිදා ගැනීමට සිතා සිටිය ද කෙටිපනිවිඩයක් නිසා අවදි වී කේන්තියෙන් දූරකථනය අතට ගත්ත ද කේන්තිය තරමක් පහව ගියේ ඒ චතුමි බව දුටු විට ය. එයට හේතුව නම් ඕ කෙටිපනිවිඩයක් එවන්නේ කුමක් හෝ වැදගත් දෙයක්; විෂය කරුණක් ආදිය විමසීමට නිසා ය. ඇය ගේ කෙටිපනිවිඩය "ගුඩ්මෝනිං" පමණක් විය. "G.m chatu" යැ යි එයට ප්‍රතිචාර දක්වා නැවත කොට්ටයේ හිස ඔබා ගත්තේ තවමත් නිදා ගැනීමට ඇති ආශාව නිසා ය. නුමුත් නිදාගැනීමට අවස්ථාවක් ලැබුනෙ නැත. දූරකතනය හඬ නො නැගුව ද පනිවිඩයක් ආ විගස ම්ම්ම් ම්ම් හඬින් වෛට්බ්‍රේට් වීමත් නිවි නිවි දැල්වෙන කුඩා ආලෝක බින්දුවත් ඒ පනිවිඩය කියවීමට බල කළේ ය.  පෙර දින සේ ම ඈ සමග කතාවට වැටී ඉතිහාසය කලාව ගැන විවිධ දෑ ගැන කතා කරමින් ඇඳට වී සිටියෙමි. ඇය සමග ඇරඹෙන එවැනි කතාබස් ජීවිතය හෝ සමාජය ගැන සංවාදයන් ගෙන් අවසන් වෙයි. එය ඒකා කාරී යැ යි මට සිතිණි. නුමුත් ඇය සුන්දර යුවතියකි. සුන්දර යුවතියක සමග කතාබහ ඒකාකාරී යැයි නවතන පිරිමින් සිටී ද.
 බදාදා දවසේ පන්ති නො පැවැත්වෙන නිසා ලැබුණු සම්පූර්ණ නිදහස් දවසේ අලුත් සිතුවම ගැන සිතිය යුතු යැ යි සිතුව ද ඒ සඳහා කිසිදු නිරවුල් හෝ සතුටු දායක අදහසක් ආවේ නැත. "ආදරය" එක පුදගල රූපයකින් නිරූපණය කරන්නේ කෙසේ ද. මේ තේමාව මා වැනි ආධුනිකයෙකුට බර වැඩි විය හැක. මා එතෙක් නිර්මාණය කර තිබුණේ අඳුරත් ආලෝකයත් එක් වී ස්වභාවධර්මයේ වන සුසංයෝගයන් ය. අඳුර කියා දෙයක් නැත. ආලෝකය පමණි ඇත්තේ. එය නැති තැනක ඇති හිස්බව අඳුර ය. අඳුර අඳුර ම ලෙස පවතී නම් එහි නරකක් නැත. ආලෝකය ආලෝකය ලෙස පවතී නම් අවුලක් නැත. නුමුත් ආලෝකයත් අඳුරත්; පවතින ආලෝකයත් මායාවී අඳුරත් එක් වී සියල්ල අවුල් කර දමයි. ඒ අවුල ම වුවත් සුන්දර ලෙස විඳගත හැකි ය. අඳුරු හිස් මාවතක, යන්තම් සඳ පායා ඇති වනාන්තරයක හෝ තරු එළියේ නිදා වැටෙන මුහුදු වෙරළක ඒ අවුලේ සුන්දරත්වය රූපණය කළ හැක. කැන්වසය මත ඔහේ ගලා යන තීන්ත ධාරාවන්වලට ඒ මා සුන්දර ලෙස දකින අවුල නිරූපණය කළ හැක. නුමුත් තවමත් "ආදරය" මානව රූපයක් තුළ නිරූපණය කළ හැකි ආකාරය සිතා ගත නො හැකි විය. ඒ සඳහා මොඩලයක් සොයාගත යුතු ය. නිරූපිකාවක් සොයාගත යුතු ය. ඇයව ඊට උචිත ලෙස නිරූපණය කළ යුතු ය. නුමුත් ඒ කෙසේ ද.
මට චතුමි ගෙන් ඒ ගැන විමසිය හැකිව තිබිණි. ප්‍රදර්ශනයට තබා එයින් පසු මා ළඟ ම තබාගන්න පොරොන්දුව පිට ඇය ඊට එකඟ වනු ඇත. ඇය ගේ මුහුනේ එක් එක් අවස්තාවල පිහිටන රේකා යම් රිද්මයක් සහිත ය. ඇගේ ඇස් තුළ ඊට ආවේනික අලෝකයක් ඇත. නුමුත් ඒ රේඛා හෝ ඒ ආලෝකය කෙදිනක වත් මාගේ කැන්වසය මත පිටපත් කරන්නට මට හැකියාවක් ඇතැයි මට නො සිතිණ.  එයින් මා ගේ සම්පූර්ණ අදහස ඉදිරිපත් නො වනු ඇත. 
තේ එකකට වැඩි යමක් සාදා ගැනීමට නො සිතුණු නිසාත්, කළ යුත්තේ කුමක් ද කියා තීරණය කළ ද එය කළ නො හැකි නිසාත් අයාලේ යන්නට සිතිණි. මා අයාලේ යන සෑම ගමන ම නවතින්නේ පොත් හලක ය. එදින ද මා ගේ ගමනාන්තය වූයේ සරසවි පොත් හල ය. පෙර සිතා ගත් පොතක් නොමැති නිසා විවිධ පොත් බලමින් කාලය ගත කරන අතරේ එක්වර ම, "එස්ක්‍යුස් මී" යැ යි මට කතා කළේ ය. ඒ මීට මසකට පමණ පෙර කොළඹ පොත් ප්‍රදර්ශනයේ දී හඳුනා ගත් තරුණයෙකි. ප්‍රදර්ශන පරිශ්‍රයේ සේකර පිළිබඳ පැවති සංවාදයක දී ඔහු හමු විය. ඔහුව මට මතකයේ තිබුණේ කවියෙක් සහ නැට්ටුවෙක් ලෙස ය. ඒ ඔහු මට එදින ඔහු ගේ පළමු කවිපොත නොමිලයේ ම ලබා දුන් නිසා ය. නුමුත් ඔහු පරිගණක ඉන්ජිනේරුවෙක් විය. එදින අපගේ පළමු හමු වීම වුව ද සැබෑ ලෙස චලන හඳුනා ගැනුනේ සරසවි පොත් හලේ දී ය. "ආහ් චලන නේ ද?" "ඕහ් කළිඳුට නමත් මතකයි නේ" "නැතුව එහෙන අමතක වෙනව ද" ආදි සාමාන්‍ය ආරම්භයකට පසු තවත් පැයක් පමණ පොත් සාප්පුවේ ඒ මේ අත යමින් සාහිත්‍යය ගැන කතා කරමින් කාලය කා දැමුවෙමු. පෙර දා දැනගත නොහැකි වුව ද එදා දැනගත් පරිදි ඔහු නිවස මගේ නිවසේ සිට පැය භාගයක පමණ බස් ගමනක දුරින් පිහිටා ඇත. ඔහු සමග නිදහසේ වෙන ම ලෝකයක සේ විවිධ විෂයන් ඔස්සේ කතාබහ කරන්නට ලැබීම සතුටට කාරණයකැයි කිව යුතු නැත.
එයින් පසු උදෑසනටත් දහවලටත් දෙකට ම එකවර ආහාර ගැනීමට ටවුමේ තිබූ කුඩා කඩයකට ගොඩ වී බලෙන් ම වාගේ ඔහු සමග ආහාර ගතිමි. ඒ අතර අපි එකිනෙකා ගේ වැඩ ගැන කතා කරන විට මා ඔහුට මා ගේ සිතුවමේ අදහස පැවසීය. එය ඉතා ම අපැහැදිලි ගැටලු කාරී පැහැදිලි කිරීමක් බව මට එවලේ ද වැටහුණි. නුමුත් ඔහු උවමනාවෙන් එය අසා සිටියේ ය. ඔහු ගේ මුහුනේ දවසකින් දෙකකින් නො කැපූ රැවුළ නිසා එහි සිදුවන සියුම් වෙනස් කම් ද පැහැදිලි ව දැකිය හැකි විය. පැහැදිලි රිද්මයානුකුල සහ තද ස්වභාවයකින් යුතු රේකාවන් ගේ සියුම් අනවරත චලනයන් සහ සෙමින් ඒ මේ අත බලන දෑස ද ඇපලෝ ගේ රූපයේ ඇති පූර්ණත්වය සිහි ගැන්වී ය.
ඒ පළමු දීර්ඝ හමු වීමට පසු ඔහු සමග දීර්ඝ දුරකතන සංවාද ඇති විය. කවි ගැනත් සිතුවම් ගැනත් මිනිස් ඉතිහාසය ගැනත් නොනිම් තොරතුරු අප අතර හුවමාරු විය.
මේ අතර මට බොහෝ අවස්තාවල දී චතුමි සමග කතා බහ කරන්නට වෙලාවක් හිමි වූයේ නැති තරම් ය.  සංවාදයක් ඇරඹුන ද එය බොහෝ විට අතරමග අඩාල විය. දිනක් හවස හතරට පහට පමණ ගේට්ටුවට තට්ටු කරන හඬ ඇසී නිවසින් පිටතට ගොස් බැලුවෙමි. ඒ චතුමි ය, ඇගේ නැගණිය සමග පැමිණ ඇත්තේ. ඇය අත භාජනයක් තිබිණි. "ආ මෙන්න හැලප හැදුව අම්ම. මං ඉතින් අරං ආවා අම්ම කිව්වා නංගි එක්ක ගිහින් දීල එන්න කියලා." යැ යි ඕ කියාගෙන කියාගෙන ගියා ය. ඇයට ස්තුති කර එය ලබාගෙන ඔවුන් නිවසට කැඳවා මා ළඟ තිබූ චොකලට් ඔවුන් දෙදෙනාට ලබා දිණි. පසු ව නංගී සුපුරුදු පරිදි චිත්‍රකාමරයට ගොස් එහි කාලය ගත කරන්නට විය. එය පැයක පමණ කතාවක ආරම්භය විණි. චිත්‍රප්‍රදර්ශනයේ වැඩ නිසා දෝ එදින වෙනදා මෙන් ඈ සමග කතා කිරීමට තරම් හිත නිදහස් නො විණි, ඇතැම් විට ඇයට ද එය වැටහෙන්නට ඇත. ඒ නිසා දෝ ඇයගේ කතාබහ අතර ඇනුම්පද ද තිබිණි යැ යි මට සිතේ. වෙනදා බොහෝ විට මම ඇය ගේ ගවුම ලස්සන යැ යි හෝ කුමක් හෝ පවසමි. ඇත්තට ම ඇය ලස්සනට අඳී, පළඳී. නමුත් එදින මට එවැන්නක් කීමට අමත විය. ඇතැම් විට ඕ ඒ නිසා සිත් රිදවගත්තා විය හැක.
"දැන් ප්‍රදර්ශනේට දින කිට්ටුයි නේ ද? තව ගොඩක් චිත්‍ර අඳින්න තියෙනවා ද?
"නැහැ චතූ තව එක ම එකයි අඳින්න තියෙන්නෙ."
"ආ.. ඒ මොකක් ද?"
"ආදරය..."
චතුමි කුමක් හෝ කියන්නට සැරසුන ද එවිට ම චලන ගෙන් දූරකතන ඇමතුමක් ආ නිසා මා එයට උත්තර දුනිමි.
"හෙලෝ... චලන.. දැන් එන්න ද යන්නේ... හරි එන්න මං ගෙදර..."
"අයියෙ... එහෙනම් අපි යන්නම්, දැන් ඔයා ගේ යාලුවෙකුත් එනවා නේ. නංගී..... එන්න අපි යං අයියට වැඩ නේ..."
ඕ ඇයගේ නැගණිය සමග පිටව ගොස් කෙටි වේලාවලින් චලන නැටුම්වලට ගන්නා මේකප් බඩු ද රැගෙන මා ගේ නිවසට පැමිණියේ ය.
ඔහු හේ අදහස වූයේ සිතුවම් කලාවත් නර්තනයත් දෙක ම එක ම කාර්යයක් මාධ්‍ය දෙකකින් කිරීමක් බව ය. සිතුවම සායම් මගින් කැන්වසයක භාවයන් නිරූපණය සඳහා හැඩතල යෙදීමක් වන අතර නර්තනය යනු වේදිකාවක ශරීරය මගින් භාවයන් නිරූපනයට හැඩතල මැවීමක් බව ය.
කෙසේ වුවත් මේකප්බඩුවල අවශ්‍යතාවක් ඇතැ යි මට නො සිතිණ. සෙටිය මත ඔහු හිඳගත් විට, නැවතත් එහි වෙනස් කිරීමට කිසිවක් ඇතැයි මට නො සිතිණ.  සෑම රේඛාවක ම සරල හැඩතලයක ම එකිනෙක බැඳුණු රිද්මයක් පැවතිණි. මම මාගෙ සිතුවම අවසන් කළෙමි.

මූලමධ්‍යමකකාරිකාවේ නිර්වාණ සංක්ලපය Concept of Nirvana in Mulamadhyama-karika



            භාරත වර්ෂය වනාහී සහස්‍ර ගණනක් පුරා අප්‍රමාණ චින්තකයන් ගණනක් විශ්වයට දායාද කළ දේශයක වන්නේ යැ. කෙනෙකු පරයා කෙනෙකු ගේ කීර්තිය සහ බුද්ධිමහිමය පැතිරී යන මහා චින්තකයන් ඒ අතරැ ජීවත්ත් වූ හ. ඍග්වේද ඍචයන් සංගහ කළ නම නොදන්නා චින්තකයන් ද, ඉන්ද්‍ර, යම, ගාර්ගීය ඈ නාමයෙන් අප වෙත පැමිණි උපනිෂද් චින්තකයන් ද සියල්ල වසා පැතිරුණූ හින්දු සමයේ ඒකාධීකාරය සෙලවූ භෞතික වාදි චාර්කවා ද, ඒ දෙදෙනාට ම අභියෝගයක් වූ ජෛනමහාවීරයෝ ද ඒ අතර වූ හ. පසු වැ, කඩා වැටෙමින යන සනාථන ධර්මයට පණ දී නව මුහුනුවරකින් නගා සිටවූ ශ්‍රී කෘෂ්න ලෙස අප අතරට පැමිනෙන සෙල්ලක්කාර සුන්දර චින්තකයා ද සම්භාව්‍ය යුගයන් සනිටුවහන් කරන ආදි ශඞ්කරාචාර්ය ආදී පිරිස ද ඒ අතර වන්නේ යැ. මේ සියලු දෙනා විවිධාකාර දර්ශනයන් චින්තනයන් විශ්වයට මානවයාට දායාද කර ඇතැ. නුමුත් එක් අවස්ථාවක දී මේසියලු චින්තනයන් එක් පසකට වන්නා වූ සියල්ල ඉදිරියේ තනිව නැගී සිටින්නා වූ අතුල්‍ය ආගමික දර්ශනයක් භාරත වර්ශයේ බිහි විය. ඒ බුද්ධ ධර්මය යි. බුදුන් වහන්සේ මේ සියල්ලන්ට ම වඩා පුර්ණ වශයෙන් වෙනස් චිනත්නයක් ඉදිරිපත් කළහ.
            සියලු දෙනා සදාකාලික වැ පවතින්නා වූ මොක්ෂයක් වෙනුවෙන් බුද්ධිය කර්මය ධර්මය පසුපස්සේ වැටී සිටි අවධියක බුදුන් වහන්සේ පරම ශූන්‍යයක් වූ මෝකෂයක් පිළිබඳ දේශනා කළ හ. සදාතනිකත්වය සෙවූ ආනන්දය ශූන්‍ය තුළ පවතින බැව් ගම් නියම්ගම්  වැඩම කරමින් දේශනා කළ බුදුන් වහන්සේ ගේ එම දේශනාවන් ගේ මූලික හරය එක් කුඩා කෘතියක් තුළ සංග්‍රහ කිරීම අසීරු කාරණයන් වන්නේ යැ. එසෙ කිසි දින කළ නො හකි වන්නා වූ කාර්යයකි. නුමුත් ව්‍ය.ව තෙවැනි සහ සිව්වැනි සියවස් අතරැ භාරත වර්ශයේ දක්ෂිණ භාරතයේ පහළ වු බෙහෝ විට බ්‍රාහ්මණ පවුලක උපන් බව සම්ප්‍රදාය විසින් පැවසෙන එක් අද්විතීය චින්තකයෙක් එම අසීරු කාර්යය ඉටු කැරැ ඇතැ. ඒ නම් නාගර්ජුණ පාදයන්  විසින් විරචික මූලමධ්‍යමකාරිකාව යැ. බුදුන් වහන්සේ කීයේ ධර්මය දකින්නට නම් ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය දැකිය යුතු බව යැ. ඉදින් කාරිකව පුරා නාගර්ජුනපාදයන් සිදු කර ඇත්තේ ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය ඉදිරිපත් කිරිම යැ. ඒ නයින් මේ සමස්ත බුද්ධ ධර්මය මැ එක් කරා වූ සාර ග්‍රන්ථයක් වන්නේ යැ.
            නාගර්ජුන පාදයන් විසින් කෘත මෙම කෘතියේ ඇතුළත් ඇතැම් උක්තීන් බෞද්ද ලොක්ය තුළ අද දක්වා මැ යම් කැළඹීමක් ඇති කිරීමට සම්ත් වූවා යැ යි කීමේ වරද නැති. එයට හේතුව නම් උන්වහන්සේ විසින් බුදුසමයට ‘ශූන්‍යය‘ ශබ්දය හදුන්වා දීමත් සමග නිවන විශව්ය ඇතුළු සියල්ල මැ ශූන්‍ය බව පැවසීමත්, විශේෂයෙන් මැ නිර්වාණය සහ සංසාරය අතර වෙනසක් නැතැයි පැවසීමත් යැ. මෙම ප්‍රකාශයන් දෙක මැ දෘශ්ටිමාත්‍රාවෙන් බෞද්ධ සංක්ලපයන්ට විරුද්ධ ආකාරයක් පෙණුනත් එවැන්නක් සත්‍ය වශයෙන් කාරිකාව තුළ දක්නට නැතැ.
            නාගර්ජුන පාදයන් විසින්ඉදිරිපත කෙරෙන නිර්වාණ සංකල්පය වටහා ගැනීමට නම් මුලින් මැ උන්වහන්සේ විසින් සංසාරය පිළිබඳ දක්වන්නා වූ අදහස් පිළිබද අවධානය යොමු කළ යුතු යැ. ඒ හැරැ එකලා වැ නිර්වාණය පිළිබඳ දක්වන කරුණු දැක්වීමෙන් පමණක් එය නිවැරදි වැ වටහා ගත නො හැකැ. පළමු පරිච්ඡේදය වන ප්‍රත්‍යය පරීක්ෂාවේ දී පළමුවෙන් වටහා ගත යුතු කරුණක් වෙත අවධානය යොමු කරවන්නේ යැ. එම පරිච්ඡේදය වෙන් වැ ඇත්තේ හේතු ප්‍රත්‍ය සහ ඵල අතර ඇති සම්බනධය වෙනුවෙන් යැ. එහි දී නාගර්ජුන පාදයන් ගේ අදහස වන්නේ මේ කිසිවක් ස්ව-භාවී හෙවත් අස්තිත්වයක් ඇති පැවැත්මක් ඇති දේ නො වන බව යැ.
එයින් පසු වඩා වැදගත් වන්නා වු කරුණු පැහැදිලි කිරීමක් පහලොස්වැනි පරිච්ඡේදයේ එන්නේ යැ. එනම් ස්ව-භාව පරීක්සෂාව යි. එහි දී පැහැදලි කර ඇත්තේ මේ සමස්ත විශ්වයේ මැ ඇත්තේ කෘතක වස්තූන් බව යැ. එනම් ඒ කිසිව් ස්ව-භායක් ඇති අස්තිත්වයක් ඇති වස්තූන් නො වන බව යැ.
“න සම්භවං ස්වභාවස්‍ය යුක්ත: ප්‍රත්‍යහෙතුභි:
හේතුප්‍රත්‍යසම්භූත: ස්වභාව: කෘතකො භවෙත්“ 15.1
            මෙය උක්ත පළමු පරිච්ඡේදයේ දක්නට ඇති කොටස් සමග ගැලැපිමෙන් පැහැදිලි වන්නේ නාගර්ජුන පාදයන් විසින් සමස්තයක් ලෙස විශ්වයේ පැවැත්මක් නැති බැව් ඉදිරිපත් කර ඇති බව යැ. නුමුත් එය හුදු ශූන්‍යයක් පිළිබඳ දැක්වීමක් නො වන්නේ යැ. ඒ බව පහලොස්වැනි පරිච්ඡේදයේ අවසන් ශ්ලෝකයන් ගෙන් ඉතා පැහැදිලිව වැ ඉදිරිපත් කැරැ ඇතැ.
අස්තීති ශාස්වතග්‍රාහො නාස්තීත්‍යුච්චේදදර්ශනම්
තස්මාදස්තිත්වනාස්තිත්වෙ නාශ්‍රියතෙ විචක්ෂණ:15.10
අස්ති යද්ධි ස්වභාවෙන න තන්නාස්තීති ශාස්වතම්
නාස්තීදානීමභූත්පූර්වමිත්‍යූච්ඡෙද: ප්‍රසජ්‍යෙත. 15.11
            මෙහි දී ඇත නැත යන අන්දෙක මැ ඉවත් කෙරෙන බැව් පැහැදිලි ව ම දක්වා ඇතැ. මෙම පරිච්ඡේදයේ මැ පසවැනි ශ්ලෝකයෙන් පැවසෙන්නේ භාවයක් නැති නම් අභාවයක් වන්නේ යැ යි   කෙසේ දැක්විය හැකි ද කියා යි. එහි පැහැදිලි කිරීම 11වැනි සිලොවේ එනනේ යැ. කිසිවක් නැති වන්නෙ එය පෙර දි පැවති නිසා යැ. එය උච්ඡේදය යි. වෙසෙසින් නැති වනනේ පවතින යමකි. නුමුත් කිසිවක් පවතින්නේ නැති නම් නැති වන්න ද කිසිවක් නැතැ. එනම් නාගර්ජුනපාදයන්ට අනුව විශ්වයයනු ඇත නැත යන අන්ත දෙකට දැමිය නොහැක්කකි. මක්නිසා ද යත් එයට අස්ථිත්වයක් නැති එනිසා නාස්තිත්වයක් ද නැතැ. මෙම පැහැදිලි කිරීම නිරවාණය පිළීබද නාගර්ජුන සංකල්පය තේරුම් ගනීමට බොහෝ වැදගත් වන්නේ යැ.
            නිවන පිළිබඳ දැක්වීමේ දී මුලින් මැ එ භාවයක් වන්නේ ද අභාවයක් වන්නේ ද යන්න පිළිබද කරුණු දක්වා ඇතැ. එහි දී භාවයක් නො වන බවට ඉදිරිපත් කෙරී ඇති මුල් මැ කරුණක් වන්නේ ජරාමරණද්වය නිර්වාණයේ නැති වීම යැ. මක්නිසා ද යත් ජරාමරනයෙන් තොර වූ භාවයක් දක්නට ලැබෙන්නේ නැතැ. එයින් පසු පහත දැක්වෙන ශ්ලෝකද්වය දක්වා ඇතැ.
භාවශ්චයදි නිර්වාණං නිර්වාණං සංස්කෘතං භවෙත්
නාසංස්කෘතො හි විද්‍යෙත භාව: ක්වචන කශ්චන.25.5
භාවශ්ච යදි නිර්වාණං මනුපාදාය තත් කථම්
නිර්වාණං නානුපාදාය කශ්චිත් භාවො හි විද්‍යතෙ.25.6
මෙහි දී පැහැදිලි ව මැ නිර්වණ සංක්ලපය මග භාවයේ ඇති විසංවාදී ස්වභාවය දක්වා ඇතැ. එනම් නිර්වාණය අවශ්‍යයෙන් ම අසංස්කෘත හෙවත් අසංඛත වන්නේ යැ. එනම් කිසිදු හේතුවක් ප්‍රත්‍යයක් මගින් නිර්මාණය වුණු සෑදුණු දෙයක් නො වන්නේ යැ. නුමුත් සියලු භාවයන් එසේ සංස්කෘත වන්නේ යැ. එසේ නම් නිවන භාවයකැ යි කීම විසංවාදී වන්නේ යැ. අසංස්කෘත දෙයක් නම් භාවයක් විය නො හැකි නිසා යැ ඒ.
දෙවැනි සිලොවෙන් නිවන භාවයකැ යි කීමේ දී ඇති වන, පෙරටත් වඩා වැදගත් වූ විසංවාදීත්වයක් පෙන්වන්නේ යැ. ඒ නම් නිවන නිරපේකෂ වීම සහ භාවයන් සාපේකෂ වීම යැ. භාවයක් නම් නිරන්තරයෙන් යමක් මතැ රැදෙන්නේ යැ. යමක් මතැ නො රැදෙන්නා වූ භාවක් විද්‍යමාන වන්නේ නැතැ.  නුමුත් නිවන වනාහී කිසිදු ආකාරයකින් කිිසිවක් මතැ නො රැදෙන්නේ යැ. ඉදින් නිවන භාවයක් විය නො හැකැ.   මයින් ආචාර්යයන් පැහැදිලි කරන්නේ නිවන කිසිදු ආකාරයකින් භාවයක් විය නො හැකි බව යැ. ඒ සමග මැ නැගෙන ප්‍රශ්නය වන්නේ, එසේ නම් නිවන භාවයක් නො වන්නේ ද යන්න යි.
මෙම සංකල්පය නාගර්ජුන පාදයන් පැහැදිලි කරන ආකාරය වටහා ගැනීමට නම් උනවහන්සේ ගේ තර්ක ක්‍රමය නිවැරදි ව වටහා ගත යුතු යැ. එය හොදනි් පැහැදිලි කර ඇති තැනක් නම් පළමු පත්‍ය පරීක්ෂාවේ නමවැනි ශ්ලෝකය. මෙහි එන විධිය වනාහී කාරිකාව පුරාම භාවිත කර ඇති විධිය යි. මේ අනුව මැ යි ශූක්‍යතාව වටහා ගත යත වන්නෙත් පෙර දැක්වූ පත්‍ය හේතු සංස්කෘත අසංස්කෘත ආදිය වටහා ගත යුතු වන්නේත්. පෙර දී භාවයන් හේතූන් නිසා උපන් දෑ ලෙස දක්වා ඇතැ. දැන් ගැටලුව වන්නේ අභාව හෙවත් නැති වීමක් ද යන්න පිළිබද ව යි. ඒ විෂයේ නාගර්ජුනපාදයන් ගේ පොදු පැහැදිලි කිරීම වන්නේ,
අනුප්පත්තෙෂු ධර්මෙෂු නිරොධො නොපපද්‍යතෙ
නානංතරං අථො යුක්තං නිරුද්ධෙ ප්‍රත්‍යයාශ්ච ක: .1.9
            (පෙර දැකවූ සේ) ඇති නො වූ දෙයක් විසයෙහි නැති වීමක් ගැන පැවසීම සුදුසු නැතැ. තව ද නැති දෙයක් විෂයේ අන්‍යතර වූ ප්‍රතයයන් ගැනැ කථෘ කිරීම දු සුදුසු නැතැ. මෙයින් පළමු කොටස අපට මෙහි දී වඩා වැගත් වන්නේ යැ. එනම් පෙර දී භාවයක් නෙ වන්නේ ලෙස දැක්වූ විට එයින් මැ පැහැදිලි වන්නෙ මෙය අභාවයක් ද නො වන බව යැ.
            මක්නිසා ද යත් ආභාවයක් වන්න නම් භාවයක් පැවතිය යුතු යැ. භාවයක් නැති තැනැ කුමක් නම් අභාව විය හැකි ද? ඊනියායෙන් භවයක් නො වන්නක් අභාව යැ යි කීම මැ විසංවාදි වන්නේ යැ. ඒ තර්කය මතැ පදනම් ව යැ හත්වැනි සිලොවෙන් පහත පරිදි දක්වා ඇත්තේ.
යදි භාවො න නිර්වාණමභාව: නිං භවිෂ්‍යති
නිර්වාණං යත්‍ර භාවො න නාභාවස්තත්‍ර විද්‍යතෙ .25.7
            භාවයක් නැති තැන අභාවයක් නම් කෙසේ විය හැකි ද යනු මෙහි භාවය වන්නේ යැ. එසෙ මැ මින් පසු එන සිලොවෙන් දක්වන්නේ අභාවය දු සාපේකෂ වන බව යැ. එනම් අභාවය පවා යමක් මත පවතින්නේ යැ. අවශ්‍යයෙන් මැ අභාවය වනාහී භාවය මත පවතන්නකි. ඉදින් නිර්වාණය නිරපේකෂ වන්නේ සාපේක්ෂ වූ අභාවය නිර්වාණය වීමේ හැකියාවක් නැතැ.
            මෙයින් පසු චතුශ්කෝටිකාකාරයෙන් නිවනබාවයක් සහ අභාවයක් වේ ද යන්නත් නිවන ඒ දෙක ම නොවේ ද යන්නත් වැනි ප්‍රශ්න සදහා පිළිතුරු දීම සිදු වී ඇතැ. දහතුන්වැනි සහ දාහකරවැනි සිලොවන් ගෙන් පැහැදිලි කරනුයේ භාව සහ අභාව දෙක ම ලෙස නිවන ගැනීම පිළිබඳව යැ.
භවෙදභාවො භාවශ්ච නිර්වාණමුභයං යදි
අසංස්කෘතං ච නිර්වාණං භාවාභාවෞ ච සංස්කෘතෞ 25.13
භවෙදභාවො භාවශ්ච නිර්වාණමුභයං කථම්
න තයොඑකත්‍රාස්තිත්වං ආලොකතමසොර්යථා .25.14
            මෙහි දී පැවසෙන්නේ භාව අාව දෙක මැ සංස්කෘත වන්නේ හේතූන් ගෙන් ඇති වූයේ නම් නිවණ භාව අභාව වන්නේ නම් නිවණ දු එසේ හේතුප්‍රත්‍යයන් ගෙන් ඇති වූ දෙයක් විය යුතු බව යැ. නුමුත් නිවන එසේ නැතැ. එනයින් නිවන භාවාභාව දෙක මැ විය නො හැකැ.
            මෙහි දාහතරවැනි සිලොවෙන් යැ වඩා වැදගත් කාරණය මතු වන්නේ එනම් මෙහි ලා ආචාර්යයන් විසින් භාවිත කර ඇත්තේ විසංවාදි නියමය යි. භාවත් අභාවත් එක් වර විය නො හැකැ. එනිසා ඒ දෙක මැ නිවන යැ යි කීම අර්ථ විරහිත වන්නේ යැ.
            නාගර්ජුන පාදයන්ව මෙයින් නවතින්නේ නැතැ. නිවන භාව අභාව දෙකම වන්නේ නො වේ නම් අවශ්‍යයෙන් මැ නිවන භාවත් අභාවත් නො වන්නේ විය යතු යැ යි ප්‍රශ්නයක් නැගිය හැකි අතර එයට දු පිළිතුරු දී ඇතැ.
නෛවාභාවො නෛව භාවො නිර්වාණං යදි විද්‍යතෙ
නෛවාභාවො නෛව භාව ඉති කෙන තදජ්‍යතෙ .25.16
            මෙහි දී දැක්වෙන්නේ නිවන භාව හෝ අභාව හෝ නො වන්නෙ ලෙසට දැක්වීමටත් යමක් කරණ කොටගත යුතු බව යැ. යමක් භාවිත නො කරැ යම් මානයක් නො ගෙනැ යමකට සාපේකෂ නො කැරැ එසෙ ප්‍රකාශ කළ නො හැකැ. එනිසා එවැන්නක ප්‍රකාශ කිරීමද යුක්තිසහගත වන්නේ නැතැ. මක්නිසාද යත් නිවන කිසිවකට සාපෙක්ෂ වනනේ නැතැ. තවද පරමාර්ථ සත්‍යය නම් කිසි විටෙක වෙනත් කිසිවක් කරණ කොට ඉදරිපත් වීම නො විය හැකැ. ඒ නියන් පැහදල වන්නෙ නිවන ආබවත් අභාවත් නො වන්නේ යැ යි යන්නද ගත නො හැකි බව යැ.
            මෙයින් පසු යැ නාගර්ජුන පාදයන් ගේ වඩාත් ආන්දෝලනාත්මක සහ විශිෂ්ඨතම පැහැදිලිකිරීම ඉදිරිපත් කර ඇතතේ.
න සංසාරස්‍ය නිර්වාණාත් කිඤ්චිදස්ති විශේෂණම්
න නිර්වාණස්‍ය සංසාරාත් කිංචිදස්ති විශේෂණම්. 25.19
            මෙහිලා දැක්වන්නේ නිවනෙ සහ සසරේත් සසරේ සහ නිවනේත් කිසිදු වෙනසක් දක්නට නො ලැබෙන බව යැ. මෙය විය නො හැකි සේ මැ ධර්මවිරෝධී සංක්ලප්යක් සේ පෙනී යන්නේ නුමුත් පූර්වයේ පටන් විස්තරය පැහැදිලි වැ සම්බන්ධ කරන්නෙ නම් මේ පැහැදිලි කිරීම වඩාත් නිවැරදි මැ පැහැදිලි කිරීම බව පෙනී යන්නේ යැ.
            පෙර දී දැකවූ ලෙස සංසාරය වනාහී හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් ඇති වූ ස්ව-භාවයෙන් තොර වූ දෙයක් ලෙසට යැ. එනම් සංසාරයේ ස්ව-භාවයක් නැතැ.  උක්ත තර්කානු සාරීවැ ඒ නිසා මැ පර-භාවයක් ද විය නො හැකැ. ඒ දෙක ම හෝ ඒ දෙක ම නො වේ හො යැ යි දු කිව නො හැකැ. එසේ නම් විශ්වය මැ පරමාර්ථ වශයෙන් ස්ව-භාවයෙන් තොර වන්නේ යැ. විශ්වයේ කිසි තැනැ ‘භාවයක්‘ නො වන්නේ යැ. එනම් විශ්වය ඇති හෝ නැති හෝ ඇති නැති හෝ ඇත්තෙත් නැති නැත්තේත් නැති හෝ ලෙස ගත නො හැැකි යැ. ඒ කුමක් කීව දු එය සතය වන්නේ නැතැ. මක්නිසා ද යත් මේ සියල්ල සංස්කෘත වන නිසා යැ. එනම් හේතුප්‍රත්‍යයන් ගෙන් සෑදී ඇති නිසා යැ.
            විශ්වය පිළිබඳ මෙම පැහැදිලි කිරීමත් නිවන පිළිබද දීර්ඝව කළා වූ පැහැදිලිකිරීමත් (නුමුත්  කාරිකාවේ දී වන්නේ සංසාරය පිළීබද දීර්ඝ ව දක්වා නිවණ පිළිබඳ කටියෙන් දැක්වීමකි. ඒ නිසා යැ කෙටි ශ්ලෝකයකින් මේ බව සනාථ වන සේ ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ සහ ගැටලුවක් නො වන්නේ.) අතර කසිදු වෙනසක් දක්නට නැතැ. සියමු ම වූ වෙනසක් හෝ නැතැ. නිවන ශූන්‍ය වන්නේ යැ. සංසාරය ද ශූන්‍ය වන්නේ යැ.
            ඒන නිසා යැ නිවන පිළිබද දක්වීමේ දී නිවන විනාශ වූවක් හෝ පැමිණි දෙයක්හෝ උච්ඡේදයක් හෝ, ශාශ්වතයක් හෝ නො වන අතර නැති වී හෝ ඇති වී නැති බව දක්වා ඇත්තේ.
අප්‍රහීණමසම්ප්‍රාප්තමනුච්ඡින්නමශෘස්වතම්
අනිරුද්ධමනුත්පන්නමෙතන්නිර්වාණමුච්‍යෙත. 25.3
මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ නාගර්ජුන පදයන්ගෙ නිර්වාණ සංකල්පය වනාහී කිසිදු ආකාරයක සාපේකෂතවක් මත නො පවතින්නා වූ දෙයක් වන බව යැ. එසේ මැ මෙහි ඇති විහේෂත්වය නම නිර්වාණය පරම යථාර්ථය බව මෙහි දී ඉතා හොඳින් පැහැදිලි වීම යි. ථෙරවාදයේ දී කිසිදු අවස්ථාවක සියල්ල නැති කර ප්‍රහීන කර ප්‍රාප්ත කරගන්නා වූ නිර්වාණය සමස්තය තුළ පරම යාථාර්ථය වන ආකාරය දක්වා නැතැ. ඒ පහැදිලි කිරීම් මගින් එවැන්නක් ගම්‍ය වන්නේ දැ නැතැ. නුමුත් ආචාර්යයන් ගේ පැහැදිලි කිරීමේ දී එය නිරායාසයෙන් මැ පැහැදිලි වන්නේ යැ.
ඔබවහන්සේ ගේ පැහැදිලි කිරීම වඩා වැදගත් වන්නෙ ප්‍රාප්ත කිරීමක් නො වන බැව් දක්වා තිබීම යැ. මක්නිසා ද යත් පරම යථාර්ථය ප්‍රාප්ත කිරීමක් විය නො හැකැ. තව ද කිසිදු විටක දී පරම යථාර්ත්‍ය නම් ගොඩනගා ගත නො හැකි ය. විය හැක්කේ යථාර්ථය තේරමු ගැනීම පමණි. නාගර්ජුන පාදයන් විසින් විවරණය කරන්නා වූ නිර්වාණය එවැන්නකි. එහි ප්‍රපාත් කිරීමට යමක් නැත. ගොඩනගාගත හැකි කිසිවක් ද නැතැ. සියල්ල ඉවත් කල පසු තමා තුළ පවතින භාවයක් ද එහි නැතැ. එය හුදු යථාර්ථයක් පමණක් මැ වන්නේ යැ. වෙනත් ශබ්දයන් ගෙන් දක්වා නම් නාගර්ජුන පාදයන් ගේ නිවන අද්වෛත වන්නෙ යැ. නිවන හැරැ කිසිවක් නැතැ. ඇත්තේ නිවන පමණි. අන් සියල්ල මායාමය වන්නේ යැ.

හෙළපඬිවත හෙවත් පඬිහෙලුවත

සදෙව් ලොව දැන් දැන් පහන් දල්වන්නේ නැති, එතැන් හි උන් හට රෑකලක් අවැසි තැනැ දෙව්ලොවින් මෙසිරිලක වන්නේ යම් පසෙක දැ එපසැ පහණ බිතෙක් පිහිටවෙන්නේ යැ. මක් නිසා දැ යත්, දැන් දැන් මෙසිරිලකැ නිපන් පහාපඬිරුවන් කෙරෙන් විහිදෙන්නා වූ අනවරත රශ්ම්‍යාලෝකකදම්භයන් ගෙන් අහෝරාත්‍රයේ එකපැහැරැ සදෙව්ලෝ ආලෝක වන නිසා යැ.
නා නා කම් බෙලෙන් සදෙව්ලෝ ව්චිත්‍රේශ්වරාඪ්‍යෛශ්චර්‍යභූතවිමානයන් ගේ පහළ වැ රන්දියේ හි ලා ගත් විදුරුමිණක් සා වූ සුරඟනුන් කෙළගණනින් පිරිවරා දිවා කලැ  නොයෙක නළුකමින් මත්වැ ගඳඹුන් සරින් සතැපී කල් ඇරැ, දිනිඳු යම් කලැ තම දාහ නිවාලනු වස් සිඳුදූ තුනු සිරියේ ගිලී යන්නේ යම් සේ ද එකලැ සදෙව් ලෙව් විමන් හි නිපන් දාපටන් සුවඳමලින් හොබවන්නාවූ සඳකත් පෙරී එන්නා සා තුනු කතින් බැබලෙන්නා වූ දෙව්පුත්හු හේමදිය තඩාගයේ ගිලී යන්නා වූ සඳමඬලක සිරි පාමින් සුරඟනන් සිදඟනන් මැදැ මද වැඩී වැදැ සසඟිමින් සැතැපෙමින් සීත් කීමෙන් සිසීමෙන් මැ රෑ ගෙවත්. පෙරැ එසේ වී මුත් මෙකලැ හෙළදිවින් ගලනා රැස්කඳින් රැයක් නම් නො වන්නේ දෙව්ලෝ අගැ නැගූ පහණ බිතැ හෙවනේ වැදී යන්තමින් නිදි ලබන්නෝ යැ.
මේ පීඩා අද වැරෙන්නේ යැ අද නම් වැරෙන්නේ යැ යි සිත සිතා ඇම්මුව මුත් දිනෙන් දින වැඩි මුත් අඩුවක් නොවන්නේ මැ යි. ඉදින්, දෙව්ලෝ සියල් දෙව් පිරිස මේ මහා විපතේ පවත අමාරස පුරවා ලූ රන් කෙණ්ඩියක මුව සේ  වූ  බඹුන් සවනැ හෙළා කෙණ්ඩියේ ශුණ්ඩාව සදිසි වූ පියුම් මුඛයෙන් අමා දහරක් ගලන්නා සදිසි පිළිතුරු අපේක්ෂාවෙන් උපේක්ෂා කරන්නට වී යැ. පද්මාසනයාණෝ දැ මේ විපතින් සෝපත් වැ සරසවි හා කලෙකින් නොකළා වු සසඟ ඇත්තේ, කෙසේ මෙහි විසර්ජනයෙක් වන්නේ වේ දැ යි සිතන්නට වන. නීලාංගයෝ මනුලොවැ අවතරිත වැ අදැමියෝ මැඩැ දහම පිහිටුවන්නේ දෝ හෝ යි, නීලකණ්ඨයෝ මනුලොවැ වැදැ අදැමියන් දවන්නේ දෝ හෝ යි සිතූ මුත් තමා හෝ අන් කවරෙක් හෝ කළ ආරාධනා නැත්තන් එසේ අවතරිතවැ ඇත්තේ යැ යි සිතිය නොහෙන්නේ යැ යි බඹුට අවබෝධ වී යැ. ඉදින් මේ ගැනැ සිතා සිතා වෙහෙස වැ රත්පියුමේ සුමට දළ තලාන වැද හෝනා බඹුන් වෙත උතුමා ගේ පතිනී දැ දුවණියෝ දැ වන්නී සරසවිය එළැඹී. ඒ දැකැ මනා නුවණක් හිස පත් බඹු දු ඕ අමතන්නෝ යැ. හේ පුණ්ඩරීකාස්තේ, සියලුදෙව් පුතුන් දු අප සේ මැ වෙහෙසට පත කැරැ ඇත්තා වූ මේ අනවරත රශ්මීප්‍රභාව කුමකැ යි විමසා බලා ඒ සඳහා උචිත පිළියම් කළ මැනැවැ. තී නම් සරසවි යැ ධී යැ මේධා යැ, වේදසාරා යැ. තිට වැඩි දැණුමැත්තෝ නම් නැති සේ යැ.
ඒ සා කෂායවාණීන් ගෙන් ආත්මාභිමානී වැ ගියා වූ සරසවි දූ තම හිමි ගේ ආකාංශාවෝ සිඳවා තමා වෙත තව තව බැඳැ ගනිමී යැ යි සිතා ලා, මනුලොවැ මෙහෙළ දිවැ දා වැ පැන විසඳන්නේ නම් කල් ගත වන්නේ, එකුන්විසි වයස් පිරි, රන්දියෙන් පුරා ලූ පියුම් විලක් සා රූසපුයෙන් යුතු දැ රත්පියුම් මතැ බමන බමර යුග සා නයනෝපල්ක්ෂිත වැ, රන්දියේ නිපන් රන්දිය බුබුලු දෙකක් වැනි ළැමින් ශෝභිත වැ ප්‍රභූත වී යැ.
ජලතලේ මත සිටින්නාට එහි වන සඳ සා හි රැස් නො පෙනෙන්නා සේ සරසවිට දු මෙහෙළදිවැ බට තැන් පටන් කොහින් නික්මෙන රැස්කඳක දැ යි සොයාගත නුහුණු වී යැ.
කොහේ නම් යා යුතු දැ යි සිතා ගත නොහී, ඒ මේ අත සරන්නී, මහා පිරිසක් ගැවසීගත් කොළොම්පුර නගර මදැ දී එක් මහලු කතක් කී බසක් සරසවි කණ වැකී අමා සවන ඔත් සේ ප්‍රහර්ශිත වැ හනි හනික පා නැගූයේ, මනුකය නයින්, නිමේෂමාත්‍ර ගතිවේග නැතිවීම් ගැනැ මුසුප්පු සිතැතිව යැ. මක්නිසා දු යත් ඒ මහා ඒ සා මහා රැස්කඳක් නම් කිහෙන් හෝ නැගිය නොහැක්කේ වේදවේදාංගෂඩ්දර්ශනපරප්‍රාප්ත මහර්ෂින් වන් සරසවියන් කෙරෙන් මැ නික්මිය යුතු යැ යි ඕ දැන් උන් නිසා යැ. ඉදින් නිසි තැනැ පිළිපන් ඕ ඒ මේ අත බලන්න වූයේ මඟ වැරදී ඇති බැවින් යැ. මහලුකත කීවේ නම් සරසවි උගත්-හු පාරේ බැසැ උන් ගේ නැණ පානා බව යැ. ඒ වැන්නක් මේ එළැඹි තැනැ නො වන්නේ ඇඹේනී පැන ගිය කලැ මුව කළු කැරැ ආසු වගුර වගුරා දෙරණැ හැපී රජස් කා කෙස් විලිස්සා පෙරවු කළුසලු විසුරුවා හින පිළි හුන් නියා නො දැනැ නො දැකැ කණ්ඨය රක්තරස කැරැ මොර දෙන්නෝ දෙස් දෙන්නෝ මැ වන්නෝ යැ. ඉදින් තව තවත් ඒ මේ අත ගියමුත් නැණ පානා සරසවියන් දැක නොහී උකටලී වැ සරසවිය, අමා පරදනා රයිස් අඩෙකින් කුස පුරනා රිසින් බොජුන්හලකට වැදුනා යැ.
එසෙ වන් කලැ එහි එකෙක් අමාවන් රයිස් බුදින්නේ පතැ නෙත රඳන්නේ හෝ නැතිව යැ. පතැ රැඳෙනු තැනැ නෙත දුරබණනෙහි රන්දා  අහර බුදින්නේ යැ.  මේ මහා අරුමෙකැ යි ඕ හට සිතී. අමා රස ලජ්ජිත කරන්න වූ රයිස් රස දු පරයා නැගෙන්නා වූ කුමන සා රසෙක් දුරබණනේ වන්නේ දෝ හෝයි සිතා, ඌට ලං වැ පුළුවුත්තේ මේ සා රස නම් කිමෙක්දැ යි කියා යැ. ඒ විමසූ ඕ හට සොළොස් විය සා හේ පුත්‍රී වාදයෙන් බෙණෙමින් කියන්නේ මේ නම් වත්පොත යැ යන්න යැ. ඒත් කොයි පොතක් වේ දෝ යැ සිතා උගෙන් තව තව විස්තර දැනැ දුරබණනයක් ගෙනැ වත්පොත හා බැඳුනී යැ. ඒ කොලූ පුත්‍රී වාදයෙන් බිණුයේ කිම ද යත්, ඒ සා කුදු පවත් නො දන්නෝ නම් ළදරුවෝ දු වන්නට තරම් නැති හෙයින් යැ. ඒ නයින් එහි දොසක් නො දැක්ක යුතු.
වත්පොතැ මඟුල් පා තබා ඒ මේ අත සරන්නේ අසිරිමත් වැ මහදෙවියා දු වත්පොතැ වන්නේ යැ දැක්කේ හේ තමා ගැනැ වන්නා වූ පැනයක් ඇරැබැ පතරංගදා පරයන්නා සා මහා අදහැසියක් දමා ඇත්තේ යැ යි දැකැ, ඒ සා පවත් තමා ද දැනගනු රිසින් කියවන්නී, මත්තලුංගයේ අබතෙල් ගැල්වූ කලක් පරිද්දෙන් දන්න වූයේ, ඒ සා පවත් සරසවි වැ තමා දු නො දන්න නිසා යැ. ඒ අදහැසි අනුව මහදෙවියා වෙනකෙක් නොවන්නේ යැ ගොයුම් සව්වෙක් මැ වන්නේ,  මහගොං යානෙං සරන්නෝ ඒ නිසා මැ යි. මේ පවතින් උන් තැනැ බමන්නා සා වූයේ ආදරසම්ප්‍රයුක්ත වැ මහදෙව් කෙරෙන් අවසර පුළුවුත්තේ මහෙසුරු සරසවියට අම්මා සදින්, අමුහෙළුවෙන් වනන්නට වූ යේ යැ. එයින් මැ මූ නම් මහදෙව් නො වන්නේ යැ දත්තේ නුමුත් කරුණු දැනැ ගනු රිසි වැ අමුහෙළුව ඉවසා තව තව විමසන්නී, හේ ඒ සියල් තම නැණින් මැ ලද්දේ ගතෙකින් ගුරෙකුන් කෙරෙන් නූගත්තේ යැ දැනැ මේ නම් නිසැකව මැ බබලන්නෙකැ යි දැනැ  දුරබණනයට දු සාධු කාර දුන්නේ යැ. මිණි මැදැ විදුරුමිණි ලද්දී යම් සේ තොස් වී දැ එයින් වැඩි ප්‍රහර්ශයෙන් මත් වැ ඒ මහා පඬි සඳ චරණ වෙත එළැඹි ඕ දුටුවේ නම් හේ පිරිගණක වඩුවෙකු බව යැ. ඉදින් හේ කී බස් සැබෑ යැ. හේ උගත් සනාදහමක් නැති, ඒ එසේ වදු නීලක්ණ්ටයාණන්ටත් වැඩි වැ ඒ දෙව්දිව් ගැනැ දැණුම වන්නෝ නම් මූ යැ. මූ නම් මහාර්ෂීන් පරයනා මහානර්ඝ විදුමිණක් වන්නේ යැ යි තෙවරක් පැදැකුණින් ආදර දක්වා ලා නැවත පසෙකැ හිඳැ වත්පොත බලන්නට වී යැ.
එයින් ශ්වේතාංගීට පසක් වූයේ නම්, තිදෙව්මඬුලු නො වැ සකළ දෙව්මඬුල්ල දු සකල දම්සයුර දු අතැඹුල සේ දන්නා පඬිරුවන් එතෙක මෙතෙකැ යි නොකිය හැකි පමණින් මෙලක්දිව් හි පුරා ඇති බව යැ.
බස ගැනැ නැන පාන්නෝ එක වැ තම තම නැන පමණින් කෙසේ හෝ පොත් ඇදැ පාමින් ආත්මකල්පනා සංදර්ශනය කෙරෙන්නේ එහි වන් එකෙක් පොත් අදින වුන් ගැනැ සැහැලි කියා පොත්වලැ නොවන්නා වූ දු, මහානර්ඝ වූ දු ඍද්ධියෙන් පෑ දැනුම් පාන්නේ, නිච්ච ඉච්ඡ අඹරා ගෙනැ නිච්ඡ තනා ලා තිමිර ගගනේ නිපන් විජ්ජුලතා කතක් වැනි වූ අනගි නිරුත් පාන්නෝ යැ. හේ නම් ලියන්නෙකැ, ඌ උගත් බස්සතෙරක් නැති. එසේ නම් ඌ ගේ බස් සැබෑ යැ. හේ තෙමේ ලත් නුවනුන් ම දෙසන්නේ යැ. වැලිත් තවත් එක් පඬි සඳක් නම් සකම් කිරිය අකම් කිරියැ යි අනුපම ඥානයක් පතුරන්නේ වියරණ පොත් නම් ගතකලැ මුත් අනගතැ වේ වා වත්මනැ වේ වා එයින් කම් නොවන නියාත් තක්කුමුක්කු වන්නා වූ තක්කයෙන් මැ මැනැ කිරා ඒ සා විදු මුකුටයක් පෑ බවත් පළ කෙරෙමින් හෙළය එකලු කරන්නේ යැ. හේ හෙළබස් ඇජරෙක් ල. පොතින් නූගත් සිතින් මැ උගත් ඇජරපානෙක් යැ. සිතින් මැ උගත් නම් කිම ද යත්, හේ කුස්පුරා අන්පානෙන් සැතැපැ  මැසි සකසා ඊ මතැ හොත්තේ, පාණියුග්මය ශීර්ෂ මස්තකයේ තබා ගෙනැ රාමයා බිය ගන්වමින් රාමතෙල් හැර හැරා සිතින් මැ සිතා පෑ දැනුමක් වන්නේ යැ. ඉදින් උයිත් මහා පඬි මිනක් මැ වන්නේ හෙළය බබුලුවන් නේ යැ. මේ සා පඬි සඳන් දැකැ සරසවි මුව වදන් නො නැගෙන්නා වු සංතුෂ්ටියක් උපන්නේ, ඒ සා පැණවතුන්, එකෙකු දෙකෙකු නො වන්නේ කෙළගණින් මෙහෙළදිවැ වන්නේ යැ යි දැකීමෙන් යැ.
විදුරුමිණිමල් ගොමුවැ ඉහළින් මුව පෑ අර්කයෝ යම් සේ දැ පෙර පෑ පඬින් සියල්ලේ අගපඬි සා වන්නො නම් සාරථියෙක, හේ අකුරුත් කොහින් උගත්තේ දැ යි විස්වස් නැත්තේ නුමුත් පහණ ගිරි අසැ මැසි මත්තේ මැසි නංවා ඊ මතැ නැගැ බාලයන් මුවැ අකුරු තබන්නා සේ ගලැ කෙටු ලිපි ඇදබාන්නේ යැ. එයිනුදු නොපියේ, මහා ගොයුම් සඳ  උපන් බිමැ අඟුලක් අඟුලක් කැරැ දැනැ පිරිසිඳ සිටින්නේ යැ. මූ අනුයන්නෝ කෙළ ගණනින් වන්නෙ ඉඳින් මෙලක්දිව් පඬියනුත් හිඟ වේ දැ. මේ පඬිසිරින් සැමි සසඟ රිසි සිස් වැ මුත් අමිතලෝ තපර වැ එකලුවන්නට නිසි කාරණ මැ වූ මේ පඬි පවත්  හිමි සවන් පියුමේ ලූ අමා බිඳු සදිසි වැ බහා උන් සිත දු තුටු කෙරෙනු රිසින් හෙළ‍යෙන් චුත වැ බඹුවිමනැ පහළ වී. කිකලැ බඹු දකිනු පිවිසියේ වේ දැ යත් එකල යැ, නානාවේශබලපරාක්‍රමඥානගුණඝනපරිවාරවාහනාස්ථානායුධසංයුක්තසහචාරදේවගණාචරිතාත්මභූවිදස්තද්ධිව්‍යඝෝෂ්ට්‍යුච්ඡාසනේ පද්මතඩාගාරූඪාදිත්‍ය සා ප්‍රභාන්විත වැ වැඩ සිටියෝ, ඒ සා දිව්‍යසභාවට, දිවකරන් සිරින් පැහැදුල් නෙලඹුතලා හි ආස්ගැබැ උන් හතස් රැස් බස්වා පැහැදුල් පියුම් දුල් මඬවා දිව්මගැ වන් හිමස්දූ සෙයින් ඕ පිවිසී, කටයුතු කිස කර පියා, වසත් කෙළියේ ලා තුනු සිපි සිහිල් දියෙනුදු, ළැම සිපි නෙක කුසුමින් දු, වත සිපි පුම-අදරින් දු, උර මැඬි දළ ලවනින් දු, මන දැමි මදු බිදුවෙන් දු මන මත්වී ගිය සේ මැ, හෙළ මිණිබිමැ නිපන් වෙරළුමිණි ගිරි රැසින් ගලනා රැස් වණන්නී යැ.

පැරකුම් ඈ විරු නිරිඳුන්
කසුබන් ඈ රස විඳිනන්
පැරකුම් ඈ කවි කිවිඳුන්
ගුරුලන් ඈ දැමි පඬුවන්

හෙළදිව් කත ලද පුතනුන්
හිරි ගන්වා එක සැනෙකින්
දිවි ගලවා යන ලෙසකින්
කළැකි නැණින් යුතු පඬුවන්

තම තම නැනැ නැති කෙතකින්
ඇදැ ඇදැ පා නෙක ලෙසකින්
තතු දැනැ පැණ ඇති පඬියන්
විසි කැරැ නැති කැරැ යන මං

වියරණ පැණ පාති නැවුම්
ඉතිහස ඇද පාති නැවුම්
දහම ද නෙක පාති නැවුම්
පොතපත හැරදා ම කියුම්

හිමි නුඹ මහ බඹු වන මුත්
වෙණු හැම අතැතිව දත මුත්
මහදෙවි පරලොව දත මුත්
හෙළු, හෙළදිව තෙපි පැණ මුත්

විදු තොප ඇතැ රැඳි පමණෙකි
විදු නැණ හෙළ පඬි මැවුමෙකි
බස නැණ මගෙ අතැ රැඳුනෙකි
බස නැණ හෙළ පඬි මැවුමෙකි

මේ සා අසිරිමත් වැණුම් කෙළවරැ බඹුන් නැගිඅසුන්වැ ආයතමුඛ වැ අසුපුන්නෙත් වැ පලාගිය බස් වැ, මඳ කලක් සිටියේ, තමා නම් මහාබ්‍රහ්මයා යැ යි සිහිඑළවා ගත්තෝ වැළිත් අසුනරා හිඳ සර්වබ්‍රහ්මාණ්ඩකෘතසඤ්චාරසර්වනෘපප්‍ර්වෘත්තඥදේවර්ෂිනාරදයන් බැණැ මේ සා උත්තම දීපයේ නරපල්ලා නම් කවරෙක් වේදෝ හෝ යි, උන් ගේ පවත් කෙසේ වේ දෝ හෝ යි විමසන ලද්දේ, උන්ට මේ පවත් දන්වා කිසියම් ගිවිසුමක් කරන්නා වූ අටියෙන් යැ. ඒ බෙණීමෙන් නැගීසිටි දේවර්ෂිතුමාණෝ පවසන්නේ,
හංසයානපද්මජයෙනි, එදිව් නරපල්ලා සුලුවෙන් නො ගැණිය යුත්තෝ යැ. හේ චන්ද්‍රශේඛරප්‍රේමිකාවන් ගේ දෘශ්‍යරූප වූ ධරණී නොහොත් මහීකාන්තාවන් ගේ කුච්ඡිපුඤ්ඡිතයාණෝ ද ද්වාරිකාදේශයාණන් ගේ ප්‍රියාව වූ ලක්ෂ්මී දේවීන් ගේ අසදෘශාවතාර වූ ජානකීන් ගේ කනිෂ්ඨකේශටයාණෝ ද වන්නේ ධරණී ගර්භයෙන් ධරණීන් ගේ ස්වාමී වූ සුධී හෙළයන්ට දාව උපන්නෝ යැ. හේ යෙහෙන් පලන්නේ යැ. සුබර යැ. උන් දු හෙළ පඬිරුවනෙව් සාධාරණ මනුෂ්‍ය නො වන්නේ මැ යි. යදි එසේ වී නම් ගම්පල් තරම් වන්නේ මුත් අද හේ යෙහෙන් පලනා නරපල් යැ.
මෙපවතින් අසිරිමත් වැ ගිය බඹුන් අසුනින් නැගෙනු තැනැ හුනස්නෙන් පතිත වැ සිහි එළවා විළි ඇති වැ රතුවනින් නැගී අස්න අරා හිඳ මාලතී බැණැ හෙළ දිව් බලා නැගෙනු රිසින් රත නගන්න කීවෝ යැ.
පද්මාසනයාණෝ සෙසු ගමන් නැති වැ හෙළනරපල් වෙතැ එළඹැ කටයුතු  කම් කැරැ පියා නරපල් හා රහස් ගිවිස්මක් ගිවිස්සෝ යැ.
දෙව්ලෝ රැඳී රෑ නිඳි නො ලබන්නෝ, සසඟ දු නො ලබන්නෝ, මූඪ වැ යන්නෝ අපි එයින් මිදී හෙළයේ මැ බැස ගන්නමෝ වෙමු, සදෙව්ලෝ එකලුකරනා මහාපඬියන් ගේ රැසින් අනෙක් ලෝ පීඩා නොවේ යැ යි සිතාලා  උන් ඉහළ මැ බඹුලොවැ තබන්නමෝ යැ යි යනු ඒ රාස් ගිවිසුම යැ.
.
ඉසුරු උපනදයා කළ පඬිහෙලුවත මෙයින් නිම්මේ යැ.

සංස්කෘත ශතකකාව්‍ය අතර වෛරාග්‍ය ශතකයට හිමි ස්ථානය හා එහි කතුවරයාගේ ජීවනදර්ශනය.

  සංස්කෘත ශතකකාව්‍ය නිර්වචනය ·          පද්‍ය සියයක් හෝ ඊට ආසන්න ගණනක් ඇති පද්‍ය කෘති ශතක නමින් හැඳින්වේ. ·          කණ්ඩකාව්‍ය ගණයට අ...